درس نوآوری از شرکت تسلا موتورز
۱۳۹۵/۱/۲۳
اين نوشته تحليلی در تاریخ 23 فروردین 1395 در روزنامه دنيای اقتصاد منتشر شد که در ادامه تقدیم می‌شود:
(نسخه کامل‌تر اين تحليل به زبان انگليسی در شبکه لينکداين منتشر شده است)
------------------
 
شرکت تسلا موتورز چند روزی است که با اعلام یک خبر تکان‌دهنده، انقلابی در صنعت خودرو به پا کرده است. مدير عامل اين شرکت (ايلان ماسک) روز سی‌ويکم مارس 2016 (معادل دوازدهم فروردين 1395)، در لس‌آنجلس آمريکا به روی صحنه رفت و از محصول جديد و انقلابی اين شرکت به نام "مدل 3" پرده برداشت. اين خودرویِ تمام برقی، با طراحی منحصر به فرد خود، تنها با قيمت 35 هزار دلار (حدود صدوبيست ميليون تومان) به بازار خواهد آمد. اين خودرو برقی قرار است یکی از ايمن‌ترين و راحت‌ترين خودروهای سواری باشد که در هر بار شارژ می‌تواند 350 کيلومتر را طی کند و صفر تا صد آن کم‌تر از 6 ثانيه است. به گفته ماسک، "اين خودرو از هر نظر 5 ستاره خواهد بود." 
 
در کمتر از یک هفته از عرضه اين خودرو، 325 هزار دستگاه از آن (معادل مبلغی بيش از 14 ميليارد دلار) توسط مردم پيش‌خريد شد. اين نمونه‌ای قابل‌تحسين از موفقيت يک محصول انقلابی در بازار است. اما اين موفقيت چگونه به دست آمد؟ ايلان ماسک، به عنوان یکی از مشهورترين و بلندپروازترين نوآوران جهان، در دل همين مراسم، از نکته‌ای سخن گفت که درسی مهم در زمينه مديريت نوآوری به شمار می‌رود، نکته‌ای که اين موفقیت بزرگ را امکان‌پذير ساخت. 
 
اما قبل از پرداختن به آن نکته، بايد بدانيم که چرا اين محصول، يک نوآوری انقلابی است؟ با علم به اين که تسلا موتورز، پيش از اين هم سه مدل خودرو تمام برقی به بازار عرضه کرده بود، چرا بايد اين محصول را انقلابی دانست؟ در پاسخ بايد بگويم که اين‌ خودرو، بر خلاف سه مدل پيشين، با قيمتی رقابتی برای بازار عمده جهانی توليد می‌شود نه فقط برای بازار محدود خودروهای لوکس. اين‌بار بناست یک خودرو تمام‌برقی در تيراژ عمده و با قيمت و عملکردی کاملاً رقابتی با خودروهای بنزينی به بدنه اصلی بازار خودرو جهانی عرضه گردد. 
 
اما نکته اصلی. ايلان ماسک برای نخستين بار اعلام کرد که شرکتش از همان ابتدای شکل‌گيری، به دنبال عرضه عمده خودرويي تمام‌برقی به قيمت رقابتی به بازار جهانی بوده است. اما عرضه يک "نوآوری انقلابی" به بازار، اصول خاص خود را دارد. او ادامه می‌دهد که: چگونه یک شرکت کوچک با منابع بسيار محدود می‌توانست محصولی انقلابی به بازار جهانی عرضه کند؟ و ادامه می‌دهد، تنها راه انجام اين کار، "شروعِ کوچک" بود. به همين دليل تسلا موتورز کارش را با توليد محدود خودرو "رُدستر" شروع کرد. او تاکيد می‌کند که: "هر فناوریِ جديد، برای اين که عملکردی عالی و قيمتی مناسب پيدا کند، به يک فرآيند تکامل رفت‌وبرگشتی و صرفه‌مقياس نياز دارد." به همين دليل تسلا در گام نخست، رُدستر را به عنوان یک خودرو گران‌قيمت در مقياس محدود توليد کرد. اما همين کار، تاثيری شگرف در دنيا گذاشت و به همگان ثابت کرد که ساخت خودرو تمام برقی شدنی است. قبل از آن مردم فکر می‌کردند که خودرو برقی ناگزير بايد خيلی زشت و کُند باشد و فقط می‌تواند مسافت‌های کوتاه را طی کند. شکستن اين باور عمومی برای تسلا بسيار مهم بود. رُدستر خودرويي سريع، زيبا و با عملکردی عالی بود. فروش 500 عدد رُدستر در سال برای شکستن اين باور کافی بود. اما همچنان خيلی‌ها آن را يک اسباب‌بازی گران‌قيمت می‌دانستند که قدرت رقابت با سواری‌های معمولی را نداشت.
 
 
تصویری از خودرو رُدستر تسلا 
 
تسلا در گام دوم مدل S را ساخت. خودرويي جادار، زيبا و با عملکردی عالی. مدل S به عنوان يکی از بهترين خودروهای جهان شناخته شد. باز هم تسلا باورهای قبلی را شکست. هيچکس گمان نمی‌کرد که يک خودرو برقی بتواند چنين عملکرد خوبی داشته باشد. چون نيمی از بازار خواهان خودرو شاسی‌بلند بودند، مدل X این خودرو هم به صورت شاسی‌بلند به بازار داده شد. اين دو خودرو قيمت کم‌تری از رُدستر داشتند و در مقياس بزرگ‌تری توليد شدند. اما هنوز هم قيمت خودرو قابل رقابت با خودروهای بنزينی نبود.
 
 
تصویری از خودروهای مدل S و X 
 
اما ايلان ماسک در ادامه گفت که: کاهش قيمت خودرویِ برقی، به گونه‌ای که بتوان آن را با قيمتی مناسب به صورت عمده در سطح جهانی فروخت، به امکانات عظيمی نياز داشت که ساخت آنها ميلياردها دلار سرمايه‌گذاری می‌طلبيد. تنها برای توليد باطری‌ خودرو به کارخانه‌ای نياز بود که بتواند به اندازه کل توليد فعلی باطری ليتيومی دنيا، باطری توليد کند. کارخانه‌ای که ساختمان آن بايد يکی از بزرگترين سازه‌های ساخت بشر باشد. تامين اين سرمايه برای يک شرکت کوچک و ناشناس شدنی نبود. اما درآمد حاصل از فروش مدل‌های S و X بود که در عمل امکان ساخت مدل3 را با اين عملکرد بالا و قيمت پايين فراهم آورد. او تاکيد می‌کند که: "اين کار بدون برداشتن دو گام قبلی، شدنی نبود."
 
 
 
تصويری از خودرو مدل 3 
 
بنابراين، ايلان ماسک به صراحت می‌گويد که عرضه يک محصول يا خدمت انقلابی به بازار زمانی می‌تواند تحولی عظيم در بازار ايجاد کند که با توجه به تمامی ابعاد عملکردی (و نه تنها جنبه نوآورانه‌اش که در اين مورد خاص تمام‌برقی بودن آن است) و از نظر قيمتی، در مقايسه با محصولات موجود در بازار رقابتی باشد. اما انجام اين کار به صورت یک‌باره، به ويژه برای شرکت‌های کوچکِ نوآور، شدنی نيست. به همين دليل تسلا موتورز اين راه را در سه گام طی کرده‌است. در دو گام نخست، اين شرکت توانست باورهای قبلی را در هم شکسته، در بازار و توليد خودرو کسب تجربه کند و نهايتاً منابع لازم برای توليد محصول انقلابی خود را گرد آورد. 
 
بايد توجه داشت که اين راهبرد به همه شرکت‌ها و در همه صنایع قابل تجويز نيست. تسلا به پشتوانه سبد اختراعات ثبت شده خود مطمئن بود که هيچ خودروساز بزرگی در اين مدت نمی‌تواند از نوآوری‌های آن شرکت استفاده و آنها را کپی کند. بنابراين، اين راهبرد چند مرحله‌ای تنها برای نوآوری‌هايي مناسب است که بتوان از کپی نشدن آنها توسط شرکت‌های بزرگ و صاحب منابع عظيم، مطمئن شد. 
-----------
نوشته های مرتبط:
 
 
 
 
 
 




نظر کاربران

سلام
تا جایی که یادم هست، پارسال در تلویزیون ایران برنامه ای درباره خودروهای برقی وخورشیدی ایرانی پخش کردند که البته به مناسبت مواجهه با آلودگی هوا بود.آقای جمشید آرین هم حضور داشت.بنده خدا گریه می کرد که چرا ما قدر فرصتهایی که داشتیم را ندانستیم.فرصتهایی که می توانست توسط خودروسازان بزرگ کشور استفاده شود اما انان با مهارت زیاد هدر داده بودند.
من یک زمانی درباره باتری های خورشیدی مطالعاتی داشتم، ولی فقدان آدمهایی که هم فکر باشند باعث شد افکارم فقط روی کاغذ بماند.
وقتی مدیریت دولتی حاضر نیست دست از کارهای نمایش بردارد وبا بخش خصوصی برای رونق صنعت همکاری کند نتیجه اش این است که در برج میلاد باید برویم از طرح باتریهای دهه 40 که مجله دانشمند چاپ می کرد رونمایی کنیم.
نوشته شده توسط mohammadi در تاریخ ۱۳۹۵/۱/۲۵
1
0

برادر عزیزم جناب آقای دکتر باقری
سلام آقا کامران
ضمن تبریک سال جدید ، امیدوارم بهترین بهره ها را از ماه رجب ، ماه امت پیامبر ببرید و به همراه خانواده محترم در کمال صحت و سلامت باشید.
مطلب بسیار خوبی بود ، الحمدلله سایت هم آفرینی رفته رفته جای خود را به عنوان یک مجموعه آموزشی تخصصی و خودجوش پیدا کرده است.
امیدوارم همیشه این حس تازگی و نوآوری در وجود شما برادر عزیزم در حال رشد و تعالی باشد.
موفق باشی
سید
نوشته شده توسط سید حبیب الله طباطبائیان در تاریخ ۱۳۹۵/۱/۳۰
1
0

سلام ممنون از مطالب و نظرات خوبتان.
نوشته شده توسط در تاریخ ۱۳۹۵/۲/۳
0
0

نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

هم آفرينی با کمک، هم فکری و هم راهی شما به سرچشمه ای از آموزه های مهم و کاربردی مديريت فناوری و مالکيت فکری تبديل خواهد شد.