خطری به نام شهوت خرید
۱۳۹۵/۷/۱۶
اين نوشته در تاريخ 12 مهرماه 1395 در صفحه نخست روزنامه شرق منتشر شد که در ادامه تقدیم همراهان هم‌آفرينی می‌شود:
-------------- 
 
برای پدران و مادران، چه چيزی مهم‌تر از فرزندان و آينده آنها می‌تواند باشد؟ حتی فکرِ اندوه فرزندان، آسايش را از آنها می‌گيرد و آشفتگی و دلهره را جایگزين آن می‌کند. اما شايد شگفت‌زده شويد اگر بگويم که امروزه بسياری از پدران و مادران ايران‌زمين با دستان خود، فرزندان‌شان را به نوعی اندوه پايدار مبتلا می‌کنند! اين پديده آنچنان در اين سرزمين همه‌گير شده که آينده کشور را با تهديدی جدی روبه‌رو کرده است. متاسفانه مبتلايان به اين اندوه پايدار به سادگی قابل درمان هم نخواهند بود. 
 
اين اندوه، نتيجه "شهوت خريد" است! مبتلايان به شهوت خريد به جای اشتياق به آفريدن و لذت بردن از آفرينش و آفريده‌های خود، از خريدِ آفريده‌های ديگران سرمست می‌شوند. اين يک بيماری کشنده است زيرا روح خلاقيت و نوآوری يا همان جلوه‌ی بارز انسانيت را در مبتلايان خود می‌کشد. 
 
آنانی که اهل آفرينش هستند، مدام می‌کوشند که بهتر بيافرينند و اين توالی آفرينش، تعالی انسان را در پی‌دارد. آنها برای آفرينشِ بهتر، به دنبال کسب دانش و مهارت‌‌های جديد می‌روند تا خود را توانمند کنند. اين چرخه‌ی آفرينش و توانمندی، رو به کمال و با ذات خلقت انسان هماهنگ است. به همين روی، آفريننده‌ها در اين چرخه تکاملی، همواره نوعی خشنودی درونی و پايدار را تجربه می‌کنند. از قضا، آفريده‌های نوآورانه آنها به سرعت از ديگران متمايزشان می‌کند و جايگاه قابل احترامی برای آنها در جامعه به ارمغان می‌آورند. اين جايگاه اجتماعی هم به نوبه خود باعث تقویت و پايدارسازی احساس خوب درونی می‌شود. 
 
کودکانی که با اشتياق به آفرينش بزرگ می‌شوند، بعدها کارآفرينان و نوآورانی می‌شوند که در قالب بنگاه‌های تجاری، محصولات و خدمات نوآورانه و متمايز به بازار می‌برند و موفقيت تجاری را هم به سبد افتخارات خود می‌افزايند. نسلی از اين گونه کودکان آفريننده، کشوری را نوآور و اقتصادش را شکوفا می‌کنند. البته دامنه اين قدرت آفرينندگی بسيار فراتر از اقتصاد است. کشوری که شهروندان آفريننده دارد، کشوری سالم تر و انسانی‌تر است، چرا که افراد احساس خشنودی درونی دارند و به آفرينندگی ديگر هموطنان نيز احترام می‌گذارند. چنين کشوری به پشتوانه توان آفرينندگی، در حوزه‌های فرهنگی، هنری، سياسی و حتی نظامی هم متمايز و برتر خواهد بود.
 
اما کودکانی که اهل آفرينش نباشند، به ناچار بر داشته‌های مادی کنونی خود متمرکز می‌شوند و به آنها می‌نازند. اما اين داشته‌های مادی و بيرونی، همگی موقت هستند؛ يا عمر مفيدشان می‌گذرد يا از سکه می‌افتند و کنار گذاشته می‌شوند. بنابراين بايد همواره برای به چنگ آوردن دارايي‌های جديد تقلا کنند. برای اينان که توان آفرينش ندارند، چاره‌ای جز به دست آوردن آفريده‌های ديگران نمی‌ماند. اين به دست آوردن در بهترين حالت از راه خريد انجام می‌شود. خريدکه خشنودی به همراه می‌آورد. اما خشنودیِ خريد ديری نمی‌پايد، زيرا داشته‌‌های خريدنی در ذات خود تمايزآفرين نيستند. ديگرانی هم هستند که می‌توانند دست به خريدهای مشابه بزنند. پس از مدتی هم، نسلی جدید از آن محصولاتِ خواستنی از راه می‌رسد و "اندوه نداشتن" را جايگزين خشنودی پيشين می‌کند. اين گونه است که یک چرخه تشديد شونده از خريد و خشنودی‌های زودگذر شکل می‌گيرد که من آن را "شهوت خريد" می‌نامم.
 
بدا به حال کشوری که نسلی چنين از فرزندان را بپروراند. اين افراد به جای ورود به چرخه توانمندشدن و خشنودی پايدار، همواره مبتلا به "اندوه نداشتن" هستند و برای ارضایِ شهوتِ خريد، به رقابتی بی‌انتها وارد می‌شوند. خيلی از آنها برای خريدِ بيشتر و بيشتر، خطوط قرمز اخلاقی را هم زیر پا می‌گذارند و به اين کار خو می‌کنند. چون اين افراد ارزش را در داشته‌های مادی می‌دانند، احترامی برای ندارها قائل نيستند. در يک کلام، کشوری آکنده از بداخلاقی‌ها شکل می‌گيرد. متاسفانه اقتصاد چنين کشوری نيز در چرخه سستی و نابودی می‌افتد. محصول جديدی در اين کشور آفريده نمی‌شود که قابل عرضه به ديگر کشورها باشد. در عوض همان اقلام خريدنی که لازمه ارضای شهوتِ خريد هستند، بيشتر و بيشتر از ورای مرزها وارد می‌شوند. وقتی کشوری تحفه‌ای برای عرضه نداشته باشد و در بازار جهانی فقط خريدار باشد، ديری نمی‌پايد که به وابستگی و فقر تن دهد. وابستگیِ اقتصادی، فرهنگی، نظامی و .... دانه درشتان اقتصاد چنين کشوری هم آنهايي هستند که آفريده‌های خارجی را ارزان می‌خرند و به طرفندهای مختلف گران‌تر از ديگران به هموطنان خود می‌فروشند!
 
اما کدام پدر و مادری می‌تواند فرزند دلبند خود را در دام "شهوت خريد" و "اندوه نداشتن" گرفتار کند؟ شايد شگفت‌زده شويد اگر بگويم که بسياری از پدر و مادرهای ايرانی با رفتار روزانه خود فرزندان‌شان را به چنين آينده شومی هدايت می‌کنند! بياييد در باب رفتار روزمره خود با فرزندان‌مان بيشتر بيانديشيم. آيا با رفتارمان آنها را به سوی آفرينش و لذت پايدار آن رهنمود می‌کنيم يا به سوی شهوت خريد و اندوه پايدار؟ 




نظر کاربران

سلام. هشدار مناسبی بود . ولی متوجه راهکار نشدم.
نوشته شده توسط ساناز در تاریخ ۱۳۹۵/۷/۲۴
0
0

نام:
پست الکترونیکی:
نظر شما:

هم آفرينی با کمک، هم فکری و هم راهی شما به سرچشمه ای از آموزه های مهم و کاربردی مديريت فناوری و مالکيت فکری تبديل خواهد شد.